MEDEDELING: je kan je abonneren door je e-mail in te vullen aan de linkerzijde van deze blog, "volg deze blog per e-mail", zo mis je geen enkele column die online komt.

maandag 26 oktober 2020

John Aylesbury: Sir John’s Flake Virginia

Deze aromatische Flake is een Deense Classic van John Aylesbury, beter bekend als Sir John’s Flake Virginia. Bij het openen van het blik zie ik een lange vlok die omgewikkeld uit een geheel in het blik zit. 

Het aroma lijkt veel op een helder Virginia blad, en verspreid een beetje hooi en gras. Hieraan toegevoegd een conservatieve topping die zoet in de neus komt. Ik vermoed honing.

Mijn eerste indruk is dat dit een ongecompliceerde rechte, en meestal heldere Virginia-flake is, waar eigenlijk heel weinig over te vertellen valt. Het is een Flake die me doet denken aan Orlik Golden Sliced, die ik vele jaren geleden eens gerookt heb. SG Flake Virginia heeft echter net iets minder topping dan de OGS. Ik bemerk tussen de heldere Virginia’s een kleine hoeveelheid donker Virginia blad dewelke mijn vermoeden bevestigd dat er in deze Flake meerdere Virginia’s worden gebruikt. Naar mijn bescheidenheid heeft de Flake een beetje droogtijd nodig en is net iets te vochtig om het mengsel snel te laten ontbranden. Ik laat de het ongeveer een half uurtje uitdrogen om vervolgens uit elkaar te wrijven en in mijn pijp te stoppen.

Na enkele re-lights begint de Flake mooi op te gloeien en kan ik mijn reis doorheen de bowl beginnen. Er is een milde citrus, heel wat gras en hooi aanwezig. Een beetje aarde en pittig donker fruit. Ik detecteer zelfs wat rokerigheid en kruiden. De topping is heel duidelijk zoete honing. Dus toch niet een zo ongecompliceerd mengsel dan ik dacht, er is meer wat deze Flake interessant maakt. 

Ongeveer in het midden van de bowl ervaar ik meerdere smaakpatronen in de mond, deze vloeien naar mijn bescheiden mening harmonieus samen tot een geheel die ergens tussen mild en medium tot kracht komt. De nicotine hit daarentegen is mild, bijt niet op de tong, tenminste je aan een respectabel tempo puft. Virginia’s durven al wel eens wat scherper te worden wanneer je te heftig aan het puffen gaat, wat hier wellicht wordt voorkomen door de toegevoegde zoete topping. 

Het mengsel brand, schoon, koel en aan een aanzienlijk gematigd tempo, waarbij je gedurende de gehele reis een overwegend consistente smaak behoudt. Laat weinig vocht achter, rekening houdende dat je de Flake tijd gunt om wat te drogen. Het biedt een aangename nasmaak en een evenzeer aangenaam kamer-aroma. Dit is een mengsel dat je makkelijk de gehele dag kan roken.

Gezien ik eigenlijk niet echt van Deense aromaten hou, presenteert deze Flake zich op een elegante en zachte rookervaring, met een opvallend aroma en een milde zoetigheid op de tong. Dit is eerder een typische zomer Flake waarvan je best kan genieten met een heerlijk licht of fruitig biertje. Een tweede blik zal hoe dan ook voor enkele jaren verdwijnen in de donkere gewelven van mijn "cellar", in de hoop dat het rijpingsproces van de Virgina’s verdergezet worden, en de suikers zich nog meer gaan ontwikkelen.

Zoals ik al zei ben ik niet echt een liefhebber van aromatische mengsels, maar Sir John’s Flake Virginia weet me toch te overtuigen om op regelmatige basis als aromaat te roken. Prijs/kwaliteit is dit een voortreffelijk Virginia mengsel om van te genieten en misschien zelfs voor enkele jaren te bewaren ergens diep verborgen in je "cellar".

zondag 25 oktober 2020

Robert McConnell: St. James Park (Heritage)

 

Dit Robert McConnell mengsel is genoemd naar het gelijknamige St. James's Park , een van de acht Koninklijke Parken van Londen, gelegen in de City of Westminster ten oosten van Buckingham Palace en ten westen van Downing Street. Het St. James gebied, inclusief het St. James's Palace, grenst aan de noordelijke zijde van het park en wordt begrensd door The Mall in het noorden, de Horse Guards in het oosten en Birdcage Walk in het zuiden. Het park bevat een klein meer, St. James's Lake met twee eilanden, Duck Island (genoemd naar de bonte collectie van watervogels in het meer) en West Island. Een brug over het meer verschaft uitzicht op Buckingham Palace. Tot dusver de achtergrondinformatie van de benaming die dit mengsel draagt.

St. James Park is een Robert McConnell mengsel, geblend door Kohlhase & Kopp uit de RMC heritage reeks. Het zou een zoveelste gekloonde versie van Dunhill mengsels betreffen. In dit geval zou het Dunhill’s Aperitif moeten benaderen. Zoals ik al eerder in Robert McConnell blend reviews opmerkte betreffen het allemaal kwaliteitsvolle mengsels die misschien wel een poging ondernemen om Dunhill blends te benaderen, maar ze blijken allemaal hun eigenwijze blends te zijn.

Eenmaal het blik geopend komt er een aroma in de neus die zegt dat er aanzienlijk wat Latakia en Oriëntaalse bladeren in verwerkt zitten! Het mengsel bevat een eerlijke selectie van verschillende tabakken, waaronder Black Cavendish, Latakia, Oriëntaalse en Virginia bladeren. Het vochtgehalte is goed, maar naar mijn bescheiden mening net iets te droog. Het mengsel is gesneden volgens het schotse type in fijne linten met af en toe een groter stuk blad. De delicate constructie van snede brengt het mengsel snel tot een rode gloed, en eenmaal aangestoken zijn er geen re-lights nodig.

Eens de tabak goed smeult proef je dat dit een perfect uitgebalanceerd mengsel is. De reis doorheen de bowl vervoert je door een diversiteit van smaken die zeer consistent zijn en niet beginnen te vervelen. De Latakia zorgt voor een muffe rokerigheid, een beetje aarde en hints van bosachtig zoet. De oriëntaalse bladeren bevatten specerijen, kruiden, hout en wat zurigheid, waarna de Virginia’s op hun beurt wat citrus, gras en hooi toevoegen. Toch is dit geen zoet mengsel, eerder wat naar de bittere en muffe kant. De kracht en smaak van dit mengsel is gemiddeld. Brand koel en schoon aan een gematigd tempo. Er is een consistente, lichtzoete, muffig en redelijk zurig kampvuursmaak die zich vertaald naar een aangename aanhoudende nasmaak. Laat nauwelijks of geen vocht achter en er is geen tongbijt waarneembaar. Geeft een krachtig kamer-aroma, welke eventueel storend kan overkomen voor niet-rokers.

Gezien ik in de mogelijkheid ben om het originele Dunhill mengsel “Aperitif”, dat ik nog in mijn bezit heb, te vergelijken met St. James Park van Robert McConnell, zit er ook hier toch weer aanzienlijk wat verschil in de smaakpatronen. De Dunhill versie is iets zoeter en dieper van smaak. De Heritage versie van RMC is dan weer aanzienlijk scherper, wat op zich een mooi uitgebalanceerd niet aromatische Engelse blend creëert die de liefhebbers van dit soort mengsels zeker weet te bekoren.

Tot herhaling toe kan ik niet begrijpen waarom RMC zijn Heritage mengsels presenteert als zijnde gekloonde versies van Dunhill. Persoonlijk vind ik ze stuk voor stuk volwaardige eigenwijze mengsels die prijs/kwaliteit heel wat andere mengsels overtreffen.

donderdag 22 oktober 2020

Samuel Gawith: Bothy Flake - Highland Malt Whisky

Persoonlijk geef ik in de herfst en winterperiode voornamelijk de voorkeur om Flakes te roken. Voor mij liefst geen gelimiteerde, traditionele of wederkerende Kerst-mengsels. Deze, meestal aanzienlijk sterk aromatische blends, kunnen wel smakelijk zijn en een mooi kameraroma geven,  ze zijn nu eenmaal te aromatisch voor mij en meestal zorgen ze voor een tongbijt… Dit is uiteraard mijn persoonlijke mening!

SG Bothy Flake daarentegen is naar mijn bescheiden mening een van die echte winter-Flakes om te roken. Bij het openen van het blik komt er een aanzienlijk krachtig aromaat van moutwhisky in de neus, vergezeld met milde hints van donker fruit en rokerige-turfachtige ondertonen. De Flakes bieden een kleurenpalet van bruin tot diepbruin mooi gesneden dunne plakjes vlok,  aanzienlijk vochtig, als het ware doordrenkt met een Highland whisky. Het is aan te raden de Flakes enige tijd te laten drogen, en dan nog zijn er meerdere re-lights nodig om een mooie rode gloed te verkrijgen.

Deze traditionele blend van geperste Virginias met een weinig toegevoegde Latakia en een scheut Highland malt whisky maken van Bothy Flake een prachtige, volle aromatische Flake met een gemiddelde sterkte. Ik word in de eerste plaats begroet met de unieke smaak van whisky. Het geperste Virginia blad is een belangrijke speler die vooral zorgt voor hints van donker fruit, citrus, en aardse tonen,  de discreet toegevoegde Latakia komt harmonieus tot zijn recht voor het rokerig en kruidige gedeelte. De Highland malt whisky, hoewel mild aangebracht, is rijk van smaak en versmelt op een unieke manier met de tabaksbladeren zonder ze veel te sublimeren.

De verschillende smaken beginnen niet te vervelen en zijn constant zacht, romig en licht hartig van begin tot het einde doorheen de rooksessie aanwezig. De sterkte van het mengsel is gemiddeld. De smaak is net iets over het gemiddelde en de Nicotine-hit zit ongeveer net onder het medium. De Flake brand gematigd, koel en schoon. Geeft geen tongbijt. Laat een heel klein beetje vocht achter in de bowl. Geeft een aangename nasmaak in mond en keel, en het kameraroma is totaal niet storend. Er zijn doorgaans wel wat re-lights nodig om de flake brandend te houden! Wanneer je de Flake breekt is de brandbaarheid iets makkelijker

Mijn conclusie is kort. Bothy Flake geeft een diepe, rijke smaak met rokerige ondertonen van turf en een typische Higland malt Whisky-essence. Zoals ik al zei, is dit een goede winterroker die je genot nog kan versterken met een goed glas Highland Whisky. Komt nog beter tot zijn recht wanneer je deze tijdens de koudere dagen buitenhuis rookt en je doorheen de straten wandelt die gevuld zijn met de rook van houtkachels waar eikenhouten blokken worden gestookt.

zondag 18 oktober 2020

John Aylesbury: Latakia Blend

Als oprecht Latakia liefhebber is het altijd spannend om een, op Latakia gebaseerd, mengsel te roken dat ik nog niet gerookt heb. Dit keer is het de beurt aan John Aylesbury Latakia Blend. Het mengtype is Engels en word geproduceerd door Unitas Tabakfabrik GmbH.

Eenmaal ik het blik open, (dat er trouwens netjes uitziet!), bemerk ik al snel dat dit een van de gemakkelijkste reviews gaat worden om te schrijven. De blenders van dit mengsel hebben hierbij een interessante strategie bedacht, ze hebben de oosterlingen weggelaten en een blend geproduceerd die enkel uit Virginia, waaronder rode Virginia, en Latakia bladeren bestaat. Een zeer simpel concept, zonder toevoeging van smaakstoffen. Het geheel netjes versneden in lint, dat voornamelijk bestaat uit donker blad en subtiel toegevoegde heldere Virginia. Men merkt zeer duidelijk de drie toegevoegde bladsoorten op. Donkere Latakia, rode en heldere Virginia’s. Het aroma dat uit het blik komt is een soort mufheid met heel lichte tonen van zoetheid. Er is duidelijk Latakia aanwezig, hoeveel toegevoegde Latakia stel ik in vraag, ik heb trouwens een zwaar vermoeden dat het mengsel voornamelijk uit Virginia-blad bestaat en een heel weinig toevoeging van Latakia. Tja, ik ben nu eenmaal sterkere Latakia mengsels gewoon, maar het kan ook zijn omdat er in deze blend geen Oriëntaalse bladeren zijn toegevoegd.

Tot dusver mijn eerste visuele en aromatische indruk. Het is inderdaad een interessant, maar eveneens gewaagd, concept om geen Oriëntaalse bladeren toe te voegen, de meeste Engelse mengsels bevatten Oriëntaalse bladeren om meer pittigheid, scherpte en complexheid aan smaak toe te voegen. Ik ben dus ontzettend benieuwd om het vuur in dit mengsel te steken! Het mengsel laat zich makkelijk inpakken en het vochtgehalte is net goed om een pijp mee te vullen. Ik heb echter een zwaar vermoeden dat het mengsel snel zal uitdrogen wanneer je het langere tijd niet gebruikt. Het laat zich zeer makkelijk ontbranden en stel vast dat eenmaal de gloed in het mengsel, deze aan een aanzienlijke snelheid vordert. De brandbaarheid is naar mijn bescheiden mening zelfs iets te snel.

Na enkele puffen is het voor mij al snel duidelijk, dit is een mild Latakia mengsel, er is Latakia aanwezig en er is een beetje kampvuurachtige rokerigheid. De Virginia’s worden gemonopoliseerd door de Latakia. Rookt koel en laat zeer weinig vocht achter. Het mengsel is licht rokerig, met mooie, milde tonen van zuur, boterachtig hout. De Virginia’s daarentegen brengen weinig meer dan een milde zoetheid. Gezien ik meer de zwaardere Latakia mengsels gewoon ben meng ik er wat extra Latakia bij en bekom je een iets zwaarder kaliber van rookbevrediging. Ik voel geen tongbijt en het kameraroma is niet echt storend.

Mijn conclusie. Dit is voor wat betreft prijs/kwaliteit een goed, maar redelijk mild Latakia mengsel. Het is totaal geen probleem om wat extra Latakia toe te voegen om een iets of wat heftiger rooksensatie te krijgen. Het is een typerend mengsel dat je doorgaans de gehele dag kan roken. Een aanrader voor mensen die houden van mildere Latakia mengsels, of er kennis  mee willen maken.

donderdag 15 oktober 2020

Rattray’s Stirling Flake

 

Stirling verwijst naar een (voormalige) Burcht, maar draagt tegenwoordig de officiële titel als stad in Schotland. Het is een modern stadje geworden gelegen op de aanslibbingsvlakte van de rivier “ The Forth”, rond een steile rots, waarop zich een kasteel en het oude stadscentrum bevinden. Door zijn centrale ligging heeft Stirling een belangrijke rol in de geschiedenis van Schotland gespeeld, die het de naam "Poort naar de Hooglanden" heeft opgeleverd. De ligging van Stirling is altijd van groot strategisch belang geweest. Aangezien het de oversteekplaats van “ The Forth”, tussen “The Ochil Hills en “The Gargunnock Hills” over een steile, praktisch oninneembare rots beschikt. De talrijke veldslagen die destijds in de omgeving hebben plaatsgevonden, kunnen hiervan getuigen. Tot dusver de betekenis van Stirling. Of er enige link kan gelegd worden waarom Rattray’s deze Flake naar dit stadje en de burcht noemt kan ik misschien begrijpen wanneer ik het mengsel gerookt heb.

Eenmaal ik het blik open, zie ik voornamelijk donkerbruine Flake met een verweven structuur van heel sporadische dunne,  gele linten, waarvan ik vermoed dat deze van heldere Virginia bladeren zijn. Heel veel aroma is er niet, enkel maar een zeer milde toon die me doet denken aan rozijnen. Dit is vrij uniek voor een Flake van dit kaliber, gezien dit een volle, aanzienlijk zware blend betreft doordat men gelijke hoeveelheden lucht gedroogde, flue-cured en donker gestookte tabak gebruikt, die uit Virginia, Burley en Kentucky bladeren bestaat.  Het recept zou deze niet aromatische krachtpatser zijn specifieke smaak geven! De Flake wordt geproduceerd door Kohlhase & Kopp, die toch aanzienlijk goede blends achter hun naam hebben staan.

De Flake op zich is netjes gesneden in dunne plakjes en niet al te dicht van structuur. Hierdoor kan men deze makkelijk en op een vrij simpele manier voorbereiden om een pijp mee te stoppen. Of je het nu uitwrijft, breekt, plooit of oprolt. Ik heb alle methodes geprobeerd, en telkens geeft het een goede verbranding. Hoe je de Flake wenst te roken is gewoon een kwestie van persoonlijke voorkeur!

Eenmaal het vuur in de bowl is de ontbranding van deze Flake snel en doeltreffend, al snel verkrijg je een mooie rode gloed en blijft deze aan een zeer gematigde snelheid branden. Ik bemerk al snel dat sommige tabakken de tijd nodig om zicht te onthullen in wat ze te bieden hebben.  Stirling Flake ontplooit zijn kracht onmiddellijk, vanaf de eerste tot de laatste puf. De smaken van de verschillende tabaksbladeren werken harmonieus samen en komen ongeveer halverwege de bowl op vrij gelijk niveau. Eerst is het de Virginia die naar de voorgrond treedt, iets daarna bemerk je dat de Burley en Kentucky bladeren eveneens in kracht toenemen. Toch blijft dit mengsel een assertieve houding aannemen, waardoor de Flake complementair blijft met een consistente smaak.

Desondanks dit toch een aanzienlijke zware Flake betreft is de nicotine hit niet overdreven sterk, net iets meer boven het gemiddelde. Bepaalde Flakes hebben de neiging om bij te snel puffen heet te branden, Stirling zit er zowat tussenin, niet echt koel, maar ook niet al te heet! Meestal is dit te wijden aan het verkeerd inpakken van de bowl. Het is daarom aangewezen deze in een bredere bowl te roken, net zoals alle Flakes trouwens. Ik bemerk geen enkele tongbijt en het kameraroma is nogal basic, niet echt storend. Ook hier bemerk ik dat het roken in koude lucht een betere smaaksensatie geeft, ik mag niet ontkennen dat de diepe en donkere aardse smaken op die manier meer tot hun recht komen.

Mijn persoonlijke conclusie. Voor mij is Stirling Flake een archetypische 'no nonsense'-blend, heel eenvoudig, natuurlijk en zeer bevredigend. Hoewel deze Flake zich na menig pijp echt zal onthullen wat hij te bieden heeft. Ik kan echter niet achterhalen welke de link zou zijn, waarom Rattray’s deze Flake naar Sterling heeft genoemd. Misschien omwille de kracht die deze Flake te bieden heeft als een onoverwinnelijke rots waarop een burcht is gebouwd … Wie zal het zeggen?

woensdag 14 oktober 2020

Hoe Flake-tabak is ontstaan.


Als archeoloog detectorist doe ik heel veel research in oude teksten, boeken en landkaarten. Op die manier kan je er niet onderuit dat je ook al wel eens iets tegenkomt van tabak en de geschiedenis ervan. Laten we ons daarom in deze column eens verdiepen in Flake pijptabak. Flake-tabak werd honderden jaren geleden speciaal ontwikkeld voor het leven op zee en werd zo populair dat we er vandaag de dag nog van kunnen blijven genieten. Hoewel het nu meer vanwege de smaak is,  dan vanwege het reisgemak. 300 jaar geleden, toen zeelieden maanden en soms jaren op zee doorbrachten, werden tabak schilfers van essentieel belang om goed te kunnen genieten van tabak en de pijp tijdens het navigeren doorheen gevaarlijke oceanen naar onbekende landen en gebieden. Of het nu een gewone dag was, of bij meerdere slapeloze nachten van meesterlijk zeemanschap om een orkaan te trotseren, een pijp hielp altijd bij het ontwarren van zorgen en was een metgezel voor het delen van kostbare rustposes. Maar pas met de komst van Flake-tabak konden zeelieden echt rookbare tabak behouden tijdens hun lange zeereizen.

De pijp is een archetype geworden van het leven op zee, waarschijnlijk omdat de zeelieden in de begintijd de eerste en meest enthousiaste beoefenaars van het pijpenroken waren. Ze brachten het tenslotte vanuit de Nieuwe Wereld naar Europa en honderden jaren lang vervoerden de meeste handelsvaartuigen tabak in een of andere richting. Romans, films en reclame hebben ons allemaal geconditioneerd om te denken aan stoere zeelieden met grijze baard en verweerde pijpen als we denken aan het leven op zee, evenals jonge, valide matrozen met ongerepte pijpen in hun tanden.

Bekijken we vooral eens naar vele mengsels van pijptabak die zijn genoemd naar symbolen van de zee.  Velen verwijzen naar "Navy Cut" in hun titels. Dan zijn er de vele andere mengsels met afbeeldingen van de zee: Pirate Cake, Pilot Flake, Captain Black (met zijn beroemde scheepslogo), Sail, Flying Dutchman en Royal Yacht, om er maar een paar te noemen …

Het voornaamste probleem dat tabak tijdens lange zeereizen had was de neiging dat het uitdroogde, en na verloop van tijd niet meer dan stof werd. Zeelieden probeerden alle mogelijke manieren om tabak vers te houden, waaronder ze voornamelijk probeerden het stevig in canvas te wikkelen en het af te sluiten met teer, maar we weten allemaal hoe snel tabak geuren opneemt, het is dan ook niet moeilijk om het resultaat voor te stellen. Het aanvullen van de luchtvochtigheid met water verlichtte het probleem ook niet, aangezien de tabak na verloop van tijd steeds slechter van kwaliteit werd, zelfs in die mate het niet meer rookbaar was.

Een strategie die wel hielp, was het gebruik van suikerwater of rum. De tabak werd gedrenkt in een suikeroplossing en had de neiging zo langer houdbaar te zijn. Deze methode hielp ook met de ruimte die tabak monopoliseerde; als het vochtig was met suikerwater of rum, kon het met de hand worden samengeperst tot strakkere, minder omvangrijke pakketten, tevens een belangrijk en essentieel kenmerk voor de krappe vertrekken die de zeelieden destijds hadden. Het was dus een win-win concept dat goede resultaten boekte! De tabak werd op deze manier geperst, droogde minder snel uit en er was minder oppervlakte nodig om het te stockeren.

De toenmalige tabaksbedrijven merkten dit op en begonnen blokken tabak te persen. We kunnen alleen maar speculeren over hoeveel experimenten dat proces vereiste om perfecte Flakes te verkrijgen. Wellicht gebruikten tabaksfabrikanten hun eigen protocollen, maar uiteindelijk was tabak verkrijgbaar in geperste blokvorm. Mannen op zee hadden nu tabak die in de loop van de tijd rookbaar bleef. Het was echter nog niet voorgesneden zoals de flakes die we nu kennen. Zeelieden sneden voorzichtig vlokken uit het tabaksblok om te roken. Ik geef even mee dat je nog steeds tabak in blokvorm kan kopen en waarvan je zelf stukjes kan afsnijden.

Het begint allemaal als een gewoon tabaksmengsel dat men uiteindelijk gaat persen. Sommige blenders voegen enige tijd suikerwater toe voor sommige mengsels en laten vervolgens de overtollige vloeistof die niet door de tabak wordt opgenomen, verdampen. De tabak wordt vervolgens gestoomd en in vormen geplaatst waarna een hydraulische pers, druk gaat uitoefenen op het mengsel. De blokken kunnen variëren in grootte, maar zijn meestal ongeveer anderhalve centimeter dik. Ze worden gestapeld en in een andere pers geplaatst, waarna er gedurende 8-24 uur er vele tonnen druk worden uitgeoefend. Vervolgens worden de blokken opgeslagen om de smaken te laten versmelten, meestal duurt dit ongeveer een maand, soms zelfs langer met behoud van druk.


De blokken worden vervolgens bijgesneden van hun randen, die meestal los en gerafeld zijn, en elk keurig geometrisch blok wordt in dunne vlokken gesneden, waarna de Flake met de hand in blikken worden verpakt.  De zeelieden van 300 jaar geleden zouden het ongetwijfeld enorm handig hebben gevonden, helaas waren het toen grote blokken geperste tabak, en absoluut niet met de enorme keuze van smaken die wij nu kennen.

Het ontstaan van Flake-tabak hebben we dus te danken aan onze pijp rokende voorouders die de oceanen bevoeren en primitief een oplossing vonden om tabak beter te kunnen bewaren. Onbewust creëerden ze een nieuwe snit tabak, waar talloze pijpliefhebbers over de hele wereld van konden genieten. Uiteraard zijn doorheen de jaren technieken verfijnt, en smaken uitgebreid, maar Flake-tabak vertegenwoordigd nog steeds op een unieke manier de geschiedenis, traditie en innovatie van pijptabak.

Tot slot blijf ik erbij dat de vele Flake – tabakken typische winter rokers zijn, die enkel maar beter worden wanneer je ze voor enkele jaren verder laat rijpen in het blik. Wanneer je de techniek beheerst om een pijp perfect te vullen met een Flake, dan krijg je toch net een iets andere dimensie van pijproken en diversiteit van smaken.  De brandbaarheid is aanzienlijk langer dan de mengsels die in lint zijn gesneden en smaken komen meer tot hun recht. Laten we ook niet vergeten dat je Flakes op verschillende manier kan roken. Als gebroken of gewreven vlok, geplooid of opgerold.